Avrupa liderleri, Ukrayna'daki savaşın olası bir ateşkesle sona erdirilmesi ve sonrasında güvenlik koşullarının sağlanması amacıyla Berlin'de önemli bir toplantı düzenledi. Toplantıda, Avrupa liderliğinde ve ABD’nin desteğiyle Ukrayna için çok uluslu bir güç kurulması konusunda anlaşmaya varıldı. Bu güç, Ukrayna Silahlı Kuvvetleri’ne destek sağlamanın yanı sıra hava sahası ve deniz güvenliğinin korunmasına katkı verecek şekilde planlanıyor.
Ortak bildiride, oluşturulacak gücün sadece sınır ötesinde veya pasif pozisyonda kalmayacağı; gerektiğinde Ukrayna içindeki operasyonlarda da etkin rol oynayacağı vurgulandı. Bildiriye Almanya, Fransa, İngiltere, Polonya, İtalya, Danimarka, Finlandiya, Hollanda, Norveç ve İsveç gibi ülkelerin liderleri ile Avrupa Birliği Konseyi ve Komisyon Başkanları imza attı. Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy ve ABD müzakere heyeti temsilcileri de Berlin’deki görüşmeye katıldı.
Planın ana hatları
Berlin’deki ortak açıklamada, Ukrayna’ya sadece askeri destek değil, barış sonrası kapsamlı güvenlik ve ekonomik yeniden yapılanma desteği de sunulacağı belirtildi. Buna göre, barış döneminde Ukrayna'nın savunma kapasitesinin güçlendirilmesi ve uzun vadeli destek sağlanması hedefleniyor. Ayrıca, gelecekte bir ateşkes imzalanması halinde, bunun izlenmesi ve olası ihlallerin tespit edilmesi için ABD liderliğinde uluslararası bir mekanizma kurulacak.
Bildiride, Ukrayna için öngörülen güvenlik garantilerinin hukuken bağlayıcı taahhütler içereceği, bu kapsamda Ukrayna’nın ekonomik toparlanmasına yönelik kapsamlı yatırımlar yapılacağı ifade edildi. Ayrıca, Rusya'nın verdiği zararın tazmin edilmesi gerektiği ve Avrupa Birliği’nde dondurulmuş Rus varlıklarının kullanılabileceği konuları da ele alındı.
Ateşkes sonrası yapı nasıl olacak
Liderler, barış sağlanması halinde Ukrayna’nın askeri gücünü güçlendirmek için uzun vadeli destek sunma kararı aldı. Ayrıca, paylaşılacak güvenlik garantileri çerçevesinde tarafların sorumlulukları netleştirilecek; olası saldırılara karşı erken uyarı sistemleri devreye alınacak. Avrupa liderleri, Ukrayna’nın Avrupa Birliği’ne katılımını kararlı bir şekilde desteklediklerini de vurguladı.
Rusya’nın tutumu
Bu tasarı, Moskova tarafından sert bir şekilde eleştiriliyor. Rus yetkililer, Batılı ülkelerin Ukrayna’ya asker göndermesine karşı çıkıyor ve böyle bir adımı "hedef haline gelmek" olarak tanımlıyor. Rusya, ateşkes izleme ve çok uluslu askeri güç kurulmasına olumsuz bakmaya devam ediyor.
Görüşmelerin genel değerlendirmesi
Uzmanlar, Avrupa liderlerinin Berlin’de yürüttüğü çalışmaların Avrupa güvenliği ve Ukrayna’nın geleceği açısından önemli bir dönüm noktası olduğunu vurguluyor. Çok uluslu güç önerisinin, savaş sonrası güvenlik mimarisinde yeni bir rol oynayabileceği ve NATO benzeri caydırıcı taahhütler sunabileceği değerlendiriliyor.
